Hünnap nedir, nasıl yenir

Hünnabı çoğu kişi adından tanımıyor. Çalı boyunda bir ağacın meyvesi, Latince adı Ziziphus jujuba.

Anadolu'da yüzyıllardır yetişiyor. Bazı yerlerde çiğde deniyor, bazı yerlerde hünnep. Aynı meyve.

Tazesi zeytin büyüklüğünde, kabuğu parlak kırmızı-kahve, içi elma gibi gevrek. Kuruyunca büzüşüyor, rengi koyulaşıyor ve hurmaya benziyor. Çoğu kişi hünnabı kurusuyla tanıyor, çünkü tazesi sadece ağustos ve eylülde ağaçta duruyor.

Tadı neye benzer

Tazesi elmaya yakın: gevrek, hafif tatlı, sulu değil. Isırınca elma gibi çıtırdıyor ama suyu az.

Kurusu tamamen başka bir şey. Tatlılık yoğunlaşıyor, dokusu yumuşuyor, tadı hurmayla kuru elma arasında bir yere oturuyor. Kabuğu hafif buruşuk ve çiğnendiğinde direniyor. İçi ise yumuşak. Ortada tek bir sert çekirdek var, hurmadaki gibi.

Şeker eklenmemiş bir kuru meyveden beklenmeyecek kadar tatlı geliyor. Bunun sebebi basit: meyvenin kendi şekeri kuruyunca yoğunlaşıyor. Bizim hünnabımıza şeker eklenmiyor, tatlılığın hepsi meyvenin kendisinden.

Neden bazıları daha koyu

Hünnap ağaçta kaldıkça koyulaşıyor. Erken toplanan daha açık kırmızı, geç toplanan koyu kahve oluyor. Aynı ağaçtan aynı gün toplanan meyveler bile aynı renkte değil, çünkü hepsi aynı hızda olgunlaşmıyor.

Bir de kükürt meselesi var. Kurutulmuş meyveleri açık renkli tutmak için kükürt dioksit kullanılıyor. Market rafındaki parlak turuncu kayısının sebebi bu. Biz kükürt kullanmıyoruz, o yüzden hünnap koyu kalıyor. Renk farkı tadı değiştirmiyor.

Nasıl yenir

En yaygın hali: olduğu gibi. Bir avuç alıp atıştırılıyor. Çekirdeğine dikkat edin, sert.

İkinci yol demlemek. Beş altı taneyi bir bardak sıcak suda on dakika bekletin. Su hafif kızıla dönüyor ve tatlı bir içecek çıkıyor. Meyveleri sonra da yiyebilirsiniz, demlenince iyice yumuşuyorlar.

Kaynatmak da yaygın. Bir avuç hünnabı bir litre suda on beş dakika kaynatıp süzerseniz daha koyu bir içecek oluyor. Kışın büyük demlikte yapıp gün içinde içen çok.

Mutfakta da yeri var. Doğrayıp yulaf lapasına, yoğurda ya da granolaya karıştırabilirsiniz. Pilav ve etli yemeklerde hurmanın yerine kullanan oluyor. Tatlılığı yemeğe dağılıyor. Kuru kek ve poğaça harcına da giriyor.

Demlediğiniz suya bir kaşık bal eklemek yaygın bir alışkanlık. Balı suya ılıkken katın, kaynar suda balın kokusu uçuyor.

Ağacı ve hasadı

Hünnap ağacı dikenli, çalı görünümlü ve kurağa dayanıklı. Kıraç toprakta, az suyla yetişiyor. Demirci'nin yamaçları tam bu tarife uyuyor. Yapraklarını kışın döküyor, ilkbaharda geç uyanıyor.

Meyveler aynı anda olgunlaşmadığı için ağaca birkaç kez giriyoruz. Silkelemiyoruz, elle topluyoruz: yere düşen meyve eziliyor ve kurutmaya girmeden bozuluyor. Topladıktan sonra ayıklayıp serip kurutuyoruz. Kükürt kullanmıyoruz, kurutma havaya bağlı olarak birkaç hafta sürüyor.

Meyve kuruyunca ağırlığının önemli bir kısmını su olarak kaybediyor. Kutunun neden küçük göründüğü buradan.

Çekirdeği ve kabuğu

Çekirdek yenmiyor, çıkarılıyor. Kurutulmuş hünnabın çekirdeği meyvenin içinde sıkı duruyor. Isırıp etli kısmı yiyip çekirdeği bırakmak en pratik yol. Çocuklara verirken çekirdeği önceden çıkarın.

Kabuk yeniyor ve zaten ayrılmıyor. Kuruma sırasında büzüşen kabuk meyvenin dokusunun bir parçası haline geliyor.

Nasıl saklanır

Kapalı kavanozda, serin ve güneş görmeyen yerde. Kurutulmuş hünnap nem çekiyor. Açık bırakılırsa yumuşuyor ve birbirine yapışıyor. Yapışmış olması bozulduğu anlamına gelmiyor ama havayla teması azaltmak daha iyi.

Aşırı kurutmuyoruz, çünkü çok kuru hünnap taş gibi oluyor ve çiğnenmiyor. Elinize aldığınızda hafif esnek gelmesi normal.

İyi hünnabı nasıl seçersiniz

Elinize aldığınızda hafif esnek olmalı. Parmak arasında ezilecek kadar yumuşaksa fazla nem almış, taş gibi sertse fazla kurutulmuş demektir. İkisi de yenir ama ilkinde küf riski, ikincisinde çiğneme zorluğu var.

Renk konusunda tek kural yok. Bir avucun içinde açık kırmızıdan koyu kahveye kadar farklı tonlar olması iyiye işaret: meyveler tek tek toplanmış ve boyanmamış demektir. Hepsi birbirinin aynı, parlak ve turuncuysa büyük ihtimalle kükürtten geçmiş.

Üstünde beyaz bir toz varsa iki ihtimal var. Meyvenin kendi şekerinin yüzeye çıkması normaldir, silince gider ve tadı tatlıdır. Küf ise tüylüdür ve kokusu belli eder. Şüphedeyseniz koklayın.

Ne zaman bulunur

Ağustos sonu ile eylül arasında topluyoruz. Kurutma birkaç hafta sürüyor, sonbaharda rafa giriyor. Az üretiyoruz. Bittiğinde gelecek sezonu bekliyoruz.

Hünnap arıyorsanız sonbahar ve kış aylarına bakın. Yaz ortasında rafta görmezseniz sebebi stok değil, takvim.

Tazesini denemek isterseniz eylülde Demirci civarında pazarlarda bulunuyor. Tazesi çabuk yumuşadığı için uzağa göndermiyoruz. Bizim gönderdiğimiz kurusu.