Badem nasıl saklanır?

Bademi eylülde topluyoruz. Kavanoza girene kadar geçen süre bizim işimiz. Kavanoz açıldıktan sonrası sizin elinizde ve orada üç şey bademi bozuyor: hava, ışık, sıcaklık. Dördüncüsü nem, ama o daha çok kabuklu bademi ilgilendiriyor.

Poşette bırakmayın

Bademi bize gönderdiğimiz poşette bırakmak en yaygın hata. Poşet kapatılınca bile hava alıyor, her açıp kapadığınızda içeri yeni hava giriyor. Bademin yağı havayla temas ettikçe kokusu değişiyor. Buna bayatlama diyoruz ama teknik adı oksidasyon: yağın oksijenle tepkimeye girmesi.

Kavanoz bunu yavaşlatıyor. Ağzı sıkı kapanan cam bir kavanoz, kapağı tam oturan bir çelik kutu, kilitli bir cam saklama kabı; hangisi elinizin altındaysa o. Önemli olan kabın malzemesi değil, kapağın sıkı kapanması.

Serin ve karanlık

Ocağın üstündeki raf badem için en kötü yer. Yemek pişerken orası ısınıyor ve ısı yağı hızlandırıyor. Dolabın en serin rafı, kilerin arkası ya da mutfağın güneş almayan duvarı daha iyi.

Işık da aynı işi görüyor. Şeffaf kavanozda tutuyorsanız kavanozu dolap içine koyun. Camın rengi değil, bademin ışığa maruz kalma süresi belirleyici.

Buzdolabı gerekli mi

Çiğ badem için zorunlu değil. Kapalı kavanozda, serin ve güneş görmeyen yerde organik iç bademimiz yaklaşık 12 ay dayanıyor. Evinizin mutfağı yazın çok ısınıyorsa buzdolabı işe yarar, ama bir koşulu var: kavanoz kapalı olacak. Açık kapta duran badem buzdolabındaki diğer kokuları alıyor.

Buzdolabından çıkardıktan sonra kavanozu hemen açmayın. Soğuk camın üstünde yoğuşma oluyor, o nem bademe geçiyor. Kavanoz oda sıcaklığına gelsin, sonra açın.

Uzun süre saklayacaksanız derin dondurucu da bir seçenek. Badem donmuyor, sadece yağının hareketi duruyor. Çıkardığınızda dokusu aynı kalıyor.

Kavrulmuş badem daha kısa dayanır

Kavurma bademin yüzeyini açıyor ve yağı daha erişilebilir hale getiriyor. Bu yüzden kavrulmuş bademi altı ay içinde tüketmenizi yazıyoruz, çiğ badem için yazdığımız 12 ayı değil. Aynı kavanoz, aynı raf, farklı süre.

Badem unu da benzer. Öğütülmüş badem havayla çok daha geniş bir yüzeyden temas ediyor. Badem ununu buzdolabında tutmak zorunlu değil ama sıcak mutfaklarda farkı hissediliyor.

Kavanozun boşluğu da havadır

Çoğu kişi bademi büyük bir kavanoza doldurup rafa kaldırıyor. Badem azaldıkça kavanozun üstünde kalan boşluk büyüyor ve o boşluk havayla doluyor. Yarısı boş bir kavanoz, ağzına kadar dolu bir kavanozdan daha hızlı bayatlatıyor.

Çözüm basit: badem azaldıkça daha küçük bir kavanoza aktarın. Bir kilo aldıysanız hepsini tek kaba doldurmayın; haftalık kullanacağınız kadarını küçük bir kavanoza alın, geri kalanını kapalı büyük kabında bekletin. Böylece stoğun tamamı her gün açılıp kapanmıyor.

Kavanozu günde beş kez açıp kapamak da aynı işi ters yönden yapıyor. Her açılışta içeri oda havası giriyor. Kahvaltıda bir kere açıp alacağınızı almak, gün boyu uzanmaktan daha iyi.

Badem koku alır

Bademin yağı sadece havayla değil, etrafındaki kokularla da tepkiyor. Soğan, sarımsak, baharat rafının yanında duran açık bir kap badem birkaç gün içinde o kokuyu üstüne alıyor. Buzdolabında bu daha da belirgin: kapalı ve nemli bir ortamda kokular her şeye siniyor.

Bu yüzden kapağın sıkı kapanması iki işe birden yarıyor. Havayı da kokuyu da dışarıda tutuyor. Kavanozu kahve ya da baharat kavanozlarının arasına koymayın.

Kabuklu badem ayrı bir mesele

Kabuk bademin kendi ambalajı. Kabuklu badem, iç bademden daha uzun dayanıyor çünkü kabuk hem ışığı hem havayı kesiyor. Ama kabuklu bademde nem daha kritik: rutubetli bir kilerde kabuğun içi küflenebiliyor.

Kabuklu bademi bez torbada, hava alan bir yerde tutun. Kapalı plastik kutu burada ters etki yapıyor, içeride nem birikiyor.

Bayatlamış bademi nasıl anlarsınız

Gözle anlaşılmıyor, burunla anlaşılıyor. Taze badem hafif tatlı ve nötr kokar. Bayatlamış badem boya kokusuna yakın, keskin bir koku verir. Tadı da acılaşır ve bu, çiğ bademin kabuğa yakın kısmındaki hafif acılıktan farklıdır.

O hafif acılık normal ve bademin kendi tadı. Kavrulmuş bademe alışkın damak ilk seferde yadırgıyor. Bayatlamanın acılığı ise ağızda kalıyor ve kokuyla birlikte geliyor. İkisini karıştırırsanız kavanozun kapağını açıp koklayın; taze badem burnunuzu rahatsız etmez.

Özet

Kapalı kavanoz. Serin ve karanlık raf. Ocağın üstü değil. Çiğ badem 12 ay, kavrulmuş badem altı ay. Buzdolabı isteğe bağlı, ama kapak kapalı ve çıkarınca beklet. Kabuklu badem bez torbada.

Bunların hepsi ürünün künyesinde de yazıyor. Ambalajın üzerindeki tavsiye edilen tüketim tarihi ve parti numarası da o kavanozun kendi kaydı.